Mistral, Bora, Meltemi: de lokale winden van de Middellandse Zee voor zeilers

In de Middellandse Zee hebben de sterke winden namen, en dat heeft een reden: een naam zegt meer dan een getal. Wie het gebied niet kent, ziet aan “NW 25 kn” niet of de wind dagenlang aanhoudt, in vlagen van de bergen valt of in een zeestraat versterkt wordt. Hier de twaalf lokale winden die Sailseer herkent, per vaargebied.

Adriatische Zee

Bora

Koude valwind, meestal uit het noordoosten, die in vlagen van de bergen van de oostkust valt en vaak plotseling invalt. De windstoten zijn vaak twee keer zo sterk als de gemiddelde wind en sterker dan de modellen laten zien. Het hevigst waait hij onder de kust bij Triëst en in de Kvarner; aan de Italiaanse kust bouwt hij hoge zee op. Meer over de Bora.

Jugo

De Scirocco van de Adriatische Zee uit het zuidoosten, vochtig en heiig, vaak met regen en slecht zicht. Hij bouwt over de hele lengte van de Adriatische Zee langzaam hoge, lange zee op en duwt water de noordelijke Adriatische Zee in, tot hoogwater in Venetië toe. Meer over de Jugo.

Westelijke Middellandse Zee

Tramontana

Koude, droge wind uit noordwest tot noord, die door de doorgang ten noorden van de Pyreneeën stroomt, het sterkst bij Cap de Creus en in de Golf van Roses. Van de kust af neemt hij snel toe, en de zee bouwt zich snel op. Meer over de Tramontana.

Mistral

Koude, droge valwind uit het Rhônedal, meestal uit noordwest tot noord, met helder zicht. Hij waait vaak meerdere dagen, de windstoten liggen duidelijk boven de gemiddelde wind. Onder de kust is het nog rustig, zuidwaarts op zee groeien wind en golven snel. Meer over de Mistral.

Maestrale

De Mistral zodra hij Corsica en Sardinië bereikt, meestal uit het noordwesten. In de Straat van Bonifacio wordt hij als door een trechter versterkt, aan de westkusten staat hoge, steile zee. Meer over de Maestrale.

Tramontana van de Balearen

Noordenwind, vaak een uitloper van Mistral en Tramontana. Aan de noordkust van Mallorca en Menorca staat hoge zee, baaien die naar het noorden open liggen worden onhoudbaar, beschutting bieden de zuidkusten. Meer over de Tramontana van de Balearen.

Centrale Middellandse Zee

Libeccio

Zuidwestenwind met een lange aanloop over open zee: hoge zee aan de Ligurische en Toscaanse kust en aan de westkust van Corsica. Havens met de ingang op het zuidwesten worden lastig. Meer over de Libeccio.

Gregale

Noordoostenwind uit de Ionische Zee die hoge zee opbouwt. Gevreesd is hij in havens en baaien die op het noordoosten open liggen, zoals op Malta en aan de oostkust van Sicilië. Meer over de Gregale.

Scirocco

Warme zuidoostenwind uit de Sahara, boven zee vochtig en heiig, vaak met stof en slecht zicht. Hoge zee staat aan de zuid- en oostkusten, van de Tyrreense tot in de Ionische Zee. Meer over de Scirocco.

Straat van Gibraltar en Alboránzee

Levante

Oostenwind, in de Straat van Gibraltar als door een trechter versterkt: bij Tarifa waait vaak Bft 7 tot 8, terwijl oostelijker matige wind staat. De vochtige lucht brengt lage bewolking boven de Rots, tegen de naar het oosten zettende stroom staat een korte, steile zee. Meer over de Levante.

Poniente

Westenwind, in de Straat van Gibraltar ook versterkt en in de Alboránzee vaak meerdere dagen achter elkaar. Meer over de Poniente.

Egeïsche Zee

Meltemi

Zomerse noordenwind van de Egeïsche Zee bij heldere lucht, van mei tot september, het sterkst in de middag en vaak dagenlang. Achter hoge eilanden zijn er valwinden, tussen de eilanden trechtereffecten en korte, steile zee. Meer over de Meltemi.

Zo herkent Sailseer de lokale winden

De weermodellen rekenen deze winden mee, maar zonder naam. Sailseer controleert daarom voor elke etappe in de Middellandse Zee of het midden ervan in het globale gebied van een wind ligt, en legt de consensusuren van de modellen naast zijn richtingssector en zijn drempel. Haalt de mediaan van de modellen in minstens één uur uit de passende sector de drempel (afhankelijk van de wind 15 tot 18 kn), dan noemt Sailseer de wind bij naam. De Meltemi telt het alleen van mei tot september.

In het routeadvies staat de naam dan in de kop, bijvoorbeeld “Let op de Bora”, met een bevinding over richting, kracht en wat de wind voor jou betekent. De beoordeling van het vertrek daalt, vanaf 25 kn gemiddelde wind sterker. De puntanalyse voegt een zin toe zoals “Bora-situatie (ONO tot 26 kn)”. Op binnenmeren noemt Sailseer geen lokale wind van de zee. Elke windpagina toont bovendien de landen en havens in het gebied van de wind.

Wat dit betekent voor je planning

• Kijk bij Bora, Mistral en Tramontana naar de windstoten, niet alleen naar de gemiddelde wind, en reef op tijd.
• Controleer haven en ankerbaai op de richting: de Gregale maakt havens die op het noordoosten open liggen lastig, de Libeccio havens die op het zuidwesten open liggen.
• Reken bij de Meltemi op de sterkste wind in de middag en plan lange stukken in de ochtend.
• Hoge, lange zee na Jugo of Scirocco loopt ook dan nog als de wind al afneemt.

De teksten beschrijven de typische situatie; ze zijn geen waarschuwingsdienst. Officieel zijn het zeeweerbericht en de waarschuwingen van het land, bijvoorbeeld van Météo-France, het Kroatische DHMZ of de Griekse HNMS; Sailseer toont ze allebei voor je route. Hoe je daar een goed tijdvenster van maakt, staat in de gids Weervenster, meer over valwinden in de gids Windstoten en onweer. Plannen kun je direct op de kaart.