Παλίρροια και παλιρροιακό ρεύμα στον σχεδιασμό: πλήμμη, ρεύμα και παλιρροιακά παράθυρα

Πλήμμη και ρηχία

Στη Βόρεια Θάλασσα, στη Μάγχη και στις ακτές του Ατλαντικού το νερό ανεβαίνει και κατεβαίνει δύο φορές την ημέρα. Από μια πλήμμη (HW) στην επόμενη περνούν περίπου 12 ώρες και 25 λεπτά, γι' αυτό η πλήμμη και η ρηχία (LW) έρχονται κάθε μέρα σχεδόν μία ώρα αργότερα.

Η διαφορά ανάμεσα σε HW και LW είναι το παλιρροιακό εύρος: στο Cuxhaven περίπου 3 m, στη Βαλτική πρακτικά μηδέν, στη Μεσόγειο συνήθως ελάχιστο, στη βόρεια Αδριατική (Trieste κατά μέσο όρο πάνω από 0,6 m) και στον Κόλπο του Γκαμπές αισθητά μεγαλύτερο. Στην Καραϊβική η παλίρροια είναι μικρή και συχνά μόνο μία φορά την ημέρα.

Ζωηρή και νεκρή παλίρροια

Στη νέα σελήνη και στην πανσέληνο ο Ήλιος, η Γη και η Σελήνη βρίσκονται σε μια ευθεία, οι παλιρροιογόνες δυνάμεις τους προστίθενται και το εύρος γίνεται μεγάλο (ζωηρή παλίρροια ή συζυγία). Στο πρώτο και στο τελευταίο τέταρτο της σελήνης είναι μικρό (νεκρή παλίρροια). Η ζωηρή παλίρροια ακολουθεί τη Σελήνη με κάποια καθυστέρηση, στη γερμανική ακτή της Βόρειας Θάλασσας περίπου δύο ημέρες. Στη ζωηρή παλίρροια το ρεύμα είναι ισχυρότερο, το νερό ανεβαίνει ψηλότερα και κατεβαίνει χαμηλότερα.

Μηδέν χάρτη και βάθος νερού

Τα βάθη στον ναυτικό χάρτη αναφέρονται στο μηδέν του χάρτη, τη στάθμη αναφοράς χάρτη (στα γερμανικά Seekartennull, SKN). Στα γερμανικά ύδατα αυτή είναι η χαμηλότερη αστρονομική ρηχία σε 19 χρόνια, μια στάθμη που οι παλίρροιες μόνες τους σπάνια φτάνουν. Το βάθος του νερού είναι το βάθος του χάρτη συν τη στάθμη του νερού πάνω από το SKN. Ένα λιμάνι με βάθος χάρτη 1,5 m είναι γύρω από την πλήμμη συχνά εύκολα προσβάσιμο, στη ρηχία ίσως όχι. Υπολογίστε περιθώριο κάτω από την καρίνα, ιδίως με κύμα.

Ανύψωση στάθμης από τον άνεμο

Ο άνεμος μετακινεί νερό. Δυνατός άνεμος από το πέλαγος προς τη στεριά το σπρώχνει στον Γερμανικό Κόλπο πάνω από την προβλεπόμενη στάθμη (ανύψωση από άνεμο), ενώ άνεμος από τη στεριά το κάνει να πέσει χαμηλότερα, ακόμη και κάτω από το SKN. Ο πίνακας παλιρροιών δεν το γνωρίζει αυτό, η πρόγνωση στάθμης νερού όμως ναι. Στη Βαλτική ο άνεμος καθορίζει σχεδόν όλη τη στάθμη του νερού.

Παλιρροιακό ρεύμα

Μαζί με τη στάθμη αλλάζει και το ρεύμα: με την πλημμυρίδα κινείται προς τη μία κατεύθυνση, με την άμπωτη προς την άλλη και ενδιάμεσα αλλάζει φορά. Σε παλιρροιακά περάσματα, εκβολές ποταμών και γύρω από ακρωτήρια φτάνει αρκετούς κόμβους. Για τον σχεδιασμό αυτό σημαίνει:

• Κόντρα σε ρεύμα ισχυρότερο από την ταχύτητα του σκάφους σας δεν προχωράτε. Τότε περιμένετε να αλλάξει το ρεύμα.
• Το ευνοϊκό ρεύμα μικραίνει αισθητά τον χρόνο πλεύσης. Μια αναχώρηση με το ρεύμα συχνά γλιτώνει ώρες.
• Ο άνεμος κόντρα στο ρεύμα σηκώνει κοντό, απότομο κυματισμό, ήδη με μέτριο άνεμο. Σε στενά περάσματα μπορεί να γίνει επικίνδυνος.
• Το πλάγιο ρεύμα σας παρασύρει, και πρέπει να διορθώνετε την πορεία.

Κόντρα στον άνεμο πολλά εξαρτώνται από το πότε ξεκινάτε τις βόλτες· περισσότερα στον οδηγό Σχεδιασμός για βόλτες.

Παλιρροιακά παράθυρα στο Wattenmeer

Στο Wattenmeer, τη ζώνη παλιρροιακών αβαθών της Βόρειας Θάλασσας, συχνά περνάτε μόνο σε ορισμένες ώρες πάνω από την μπάρα ενός παλιρροιακού περάσματος, μέσα από ένα παλιρροιακό κανάλι ή σε ένα μικρό λιμάνι που στη ρηχία μένει στεγνό. Καθοριστικό είναι το ρηχότερο σημείο της διαδρομής: βάθος χάρτη συν στάθμη νερού πρέπει να αρκεί για το βύθισμά σας με περιθώριο. Από αυτό προκύπτει ένα χρονικό παράθυρο γύρω από την πλήμμη. Όποιος το χάσει, περιμένει την επόμενη παλίρροια, δηλαδή περίπου δώδεκα ώρες. Οι δίαυλοι στα αβαθή μετακινούνται και οι σημαντήρες αλλάζουν θέση· έχετε μαζί τον ενημερωμένο ναυτικό χάρτη και τις αγγελίες προς ναυτιλλομένους. Ορισμένοι λιμενικοί υδατοφράκτες σε ακτές με παλίρροια ανοίγουν επίσης μόνο γύρω από την πλήμμη· δείτε Γέφυρες και υδατοφράκτες.

Τι υπολογίζει το Sailseer

• Βόρεια Θάλασσα: οι παλιρροιογράφοι της BSH (της γερμανικής υδρογραφικής υπηρεσίας) με τις επόμενες πλήμμες και ρηχίες, αστρονομικά και με την ανύψωση από άνεμο, μαζί με το εύρος. Ο έλεγχος βάθους των λιμανιών αφαιρεί το μισό εύρος του πλησιέστερου παλιρροιογράφου: ένα λιμάνι με 3 m σε μέση στάθμη έχει στο Cuxhaven στη ρηχία μόνο περίπου 1,6 m.
• Σε κάθε σημείο σε νερά με παλίρροια: η καμπύλη στάθμης ενός ωκεανογραφικού μοντέλου του Copernicus Marine. Το μοντέλο της βορειοδυτικής υφαλοκρηπίδας καλύπτει τη Βόρεια Θάλασσα με την Ιρλανδία και τις Νήσους Φερόες, το IBI τον Βισκαϊκό, την Ιβηρική, τη Μαδέρα και τα Κανάρια Νησιά, και επιπλέον υπάρχουν το μοντέλο της Μεσογείου, τα μοντέλα για τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τη Μαύρη Θάλασσα, το παγκόσμιο μοντέλο για τις Αζόρες, το Πράσινο Ακρωτήριο, την Καραϊβική, την Ερυθρά Θάλασσα και τον Ινδικό Ωκεανό και το αρκτικό μοντέλο για τη Βόρεια Νορβηγία, την Ισλανδία, τη Γροιλανδία και το Σβάλμπαρντ. Από αυτά προκύπτουν πλήμμη και ρηχία, παλιρροιακό εύρος, στάθμη πάνω από ένα εκτιμώμενο SKN και ανύψωση από άνεμο.
• Σελήνη: ζωηρή και νεκρή παλίρροια με τις επόμενες ημερομηνίες.
• Παλιρροιακό ρεύμα: συνυπολογίζεται στην ταχύτητα ως προς τον βυθό. Αν είναι αντίθετο και ισχυρότερο από το σκάφος σας, το σχέδιο περιμένει την αλλαγή του. Για ολόκληρη τη διαδρομή το Sailseer συνοψίζει πόση απόσταση γίνεται κόντρα στο ρεύμα, πού χρειάζεται αναμονή και πού ο άνεμος είναι κόντρα στο ρεύμα (από 0,8 kn ρεύμα και 12 kn άνεμο).
• Παλιρροιακή πύλη: στο ρηχότερο σημείο ενός σκέλους η ανάλυση καιρού ελέγχει τη στάθμη κατά την άφιξη και, αν χρειαστεί, περιμένει, το πολύ μία παλίρροια. Στο πολυήμερο ταξίδι, η επιλογή «Έλεγχος παλιρροιακού παραθύρου στον ημερήσιο προορισμό» ελέγχει τη ρηχότερη μπάρα των τελευταίων 10 ν.μ.
• Μετρήσεις: παλιρροιογράφοι, μεταξύ άλλων της Kartverket στη Νορβηγία, της Environment Agency στην Αγγλία, της OPW και του Marine Institute στην Ιρλανδία, της Puertos del Estado στην Ισπανία και της NOAA στο Πουέρτο Ρίκο.

Δοκιμάστε το στον χάρτη με μια διαδρομή μέσα από το Wattenmeer, για παράδειγμα προς το Norderney.

Όρια

Το SKN το Sailseer το εκτιμά από περίπου έντεκα ημέρες χρονοσειράς του μοντέλου. Η εκτίμηση είναι μάλλον πάνω από την επίσημη τιμή, οπότε το υπολογισμένο βάθος βγαίνει μάλλον μικρότερο από το πραγματικό. Τα βάθη στις μπάρες προέρχονται από πλέγμα περίπου 115 m (EMODnet), που δεν αποδίδει ένα σημαντηρωμένο παλιρροιακό κανάλι: το «πολύ ρηχό» είναι γι' αυτό σημαντική αφαίρεση βαθμών στην αξιολόγηση, όχι αποκλεισμός. Σε στενά παλιρροιακά περάσματα το ρεύμα του μοντέλου είναι πιο ομαλό από ό,τι στη φύση. Στα φιόρδ της Γροιλανδίας, της Ισλανδίας και του Σβάλμπαρντ, που το μοντέλο δεν αποδίδει, το Sailseer παίρνει το πλησιέστερο σημείο νερού έως 50 km και αναφέρει την απόστασή του: η πλήμμη και η ρηχία μπορεί να συμβούν στο λιμάνι νωρίτερα ή αργότερα.

Για την πλοήγηση ισχύουν ο επίσημος πίνακας παλιρροιών, ο ναυτικός χάρτης και οι αγγελίες προς ναυτιλλομένους, όχι το Sailseer.