Kursy względem wiatru: jakie kursy są w żeglarstwie

Kursy względem wiatru określają kąt między kursem a wiatrem rzeczywistym. Wyróżnia się ostry bajdewind (około 30 do 45 stopni, zależnie od jachtu), bajdewind (około 45 do 70 stopni), półwiatr (około 90 stopni), baksztag (około 120 do 150 stopni) i fordewind (180 stopni). Prosto pod wiatr (martwy kąt) nie płynie żaden jacht.

Jakie są kursy względem wiatru w skrócie?

Tabela pokazuje wszystkie kursy z kątem do wiatru rzeczywistego. Granice są orientacyjne: jak ostro jacht idzie na wiatr i gdzie jest najszybszy, zależy od kadłuba, kila, żagli i trymu.

Między kursami nie ma ostrej granicy. Kto od półwiatru odpada dalej, ma wiatr coraz bardziej od rufy i wkrótce płynie baksztagiem.

Czym jest martwy kąt w żeglarstwie?

Martwy kąt to obszar po obu stronach kierunku wiatru, w którym żagle tylko łopoczą, a jacht nie płynie. Na jachtach turystycznych sięga około 40 do 45 stopni w każdą stronę, na jachtach regatowych około 30 do 35 stopni.

Cel w martwym kącie osiągniesz tylko halsując: zygzakiem, ze zwrotami przez sztag, na przemian prawym i lewym halsem. Kąt zwrotu między dwoma halsami jest dwa razy większy niż kąt ostrzenia, na jachcie turystycznym wynosi więc około 80 do 90 stopni. Nad dnem jest jeszcze większy przez dryf i prąd. Jak wyznaczać halsy, opisuje poradnik Halsowanie.

Czym jest kurs bajdewind?

Bajdewindem płyniesz, gdy wiatr wieje skośnie z przodu, około 30 do 70 stopni do wiatru rzeczywistego. Ostry bajdewind to najostrzejszy kąt, przy którym twój jacht utrzymuje prędkość; żagle są wtedy całkowicie wybrane.

W bajdewindzie jacht ma największy przechył, fala i bryzgi lecą od dziobu, a wiatr pozorny jest wyraźnie silniejszy od rzeczywistego. Jeśli sterujesz za ostro, jacht przeostrza: przedni żagiel łopocze na przednim liku, prędkość spada. Odpadnięcie o kilka stopni daje prędkość i często pozwala szybciej posuwać się pod wiatr (lepsze VMG).

Co oznaczają półwiatr, baksztag i fordewind?

Przy półwietrze wiatr wieje dokładnie z boku (około 90 stopni), w baksztagu skośnie od rufy (około 120 do 150 stopni), a w fordewindzie prosto od rufy (180 stopni). Na każdym z tych kursów luzujesz szoty coraz bardziej.

Półwiatr do lekkiego baksztagu to dla większości jachtów turystycznych najszybszy i najwygodniejszy kurs. Baksztag wydaje się spokojny, bo wiatr pozorny słabnie, choć na zewnątrz wieje pełny wiatr. W fordewindzie jacht się kołysze, przedni żagiel wpada w cień grota, a już mały skręt wiatru lub błąd sternika może sprawić, że bom niekontrolowanie przerzuci się na drugą burtę (niekontrolowany zwrot przez rufę). Dlatego wielu żeglarzy turystycznych woli płynąć baksztagiem, zygzakiem ze zwrotami przez rufę, i zabezpiecza bom prewenterem.

Czym różni się zwrot przez sztag od zwrotu przez rufę?

Przy zwrocie przez sztag przez linię wiatru przechodzi dziób, przy zwrocie przez rufę rufa. Oboma manewrami zmieniasz hals, czyli przechodzisz z prawego halsu na lewy lub odwrotnie.

Zwrot przez sztag należy do halsowania i jest spokojniejszym manewrem: żagle krótko łopoczą i napełniają się po drugiej stronie. Przy zwrocie przez rufę bom przechodzi nad kokpitem z pełnym naporem wiatru. Wybierz wcześniej grotszot i potem znów go poluzuj. Przy silnym wietrze bezpieczniejsza jest pętla przez sztag: zamiast zwrotu przez rufę ostrzysz, robisz zwrot przez sztag i na nowym halsie znów odpadasz.

Co oznaczają nawietrzna, zawietrzna, ostrzenie i odpadanie?

Nawietrzna to strona, z której wieje wiatr, zawietrzna to strona od niego odwrócona. Ostrzyć znaczy obracać kurs bliżej wiatru; odpadać znaczy obracać go od wiatru.

• Ostrząc, wybierasz szoty, odpadając, luzujesz je.
• Na prawym halsie wiatr wieje z prawej burty, a bom jest na lewej burcie; na lewym halsie odwrotnie.
• Zasada ustępowania pod żaglami (prawidło 12 MPZZM): jacht na lewym halsie ustępuje jachtowi na prawym halsie, a na tym samym halsie ustępuje jacht na nawietrznej.
• Brzeg zawietrzny jest niebezpieczny, bo wiatr i fala spychają cię na niego.

Jak rozpoznać kierunek wiatru na pokładzie?

Najszybciej po wiatrowskazie lub Windexie na topie masztu i po wskaźnikach (włóczkach) na żaglach i wantach. Oba pokazują wiatr pozorny, nie rzeczywisty.

Wiatr rzeczywisty widać na wodzie: zmarszczki i pasma piany przesuwają się z wiatrem, a grzbiety fali wiatrowej ustawiają się w poprzek niego. Pomagają też flagi na lądzie i jachty na kotwicy, o ile nie obraca ich prąd. Instrumenty wiatrowe mierzą wiatr pozorny (AWA, AWS) i liczą z niego rzeczywisty (TWA, TWS). Różnicę wyjaśnia poradnik Wiatr rzeczywisty i pozorny.

Jak Sailseer pomaga w kursach względem wiatru?

Sailseer pokazuje dla każdego etapu trasy kurs względem wiatru z kątem wiatru rzeczywistego, wiatr pozorny i dobór żagli na podstawie porywu i kursu. Prędkość pochodzi z wykresu biegunowego dla każdego kąta i każdej siły wiatru. Jeśli następny punkt trasy leży ostrzej do wiatru, niż twój jacht potrafi iść (do ustawienia od 30 do 70 stopni), analiza sama wyznacza halsy. W zakładce Swobodna żegluga pogoda na akwenie podaje dla każdej części dnia zakresy kursów nad dnem dla bajdewindu, półwiatru, baksztagu i fordewindu. Zaplanuj trasę na mapie. Do nawigacji obowiązują oficjalne mapy morskie i prognozy morskie.